Rất nhiều bậc phụ huynh chủ quan coi viêm họng cấp ở trẻ là căn bệnh bình thường, không đáng lo. Đây là suy nghĩ sai lầm vì thực tế, khi trẻ bị viêm họng cấp không được điều trị sớm sẽ dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng tới sức khoẻ.

Nguyên nhân gây viêm họng cấp

Tình trạng viêm nhiễm các mô và cấu trúc trong vòm họng được coi là mắc viêm họng cấp.

Căn bệnh này xuất phát từ 2 nguyên nhân chính:

Do nhiễm trùng

Có tới 70-80% nhiễm trùng do virus, sau đó là vi khuẩn, nấm hoặc chất kích thích:

- Nhiễm trùng do virus: các loại virus điển hình là virus cúm, sởi, adeno… viêm họng do virus thường nhẹ và giảm dần các triệu chứng sau 2 – 5 ngày.

- Nhiễm trùng do vi khuẩn: tác nhân chính thường gặp là nhóm vi khuẩn liên cầu tán huyết beta nhóm A, triệu chứng viêm họng cấp do vi khuẩn thường nặng hơn viêm họng cấp do virus, ví dụ như nôn mửa, cổ họng sưng đỏ, đau rát…

 

Nguyên nhân gây viêm họng cấp ở trẻ là vi khuẩn, virus và thay đổi thời tiết, môi trường, thói quen sinh hoạt

Không do nhiễm trùng

Ngoài nguyên nhân do vi khuẩn và virus, viêm họng cấp còn do các nguyên nhân như:

- Thay đổi thời tiết và nhiệt độ thất thường

- Trẻ tiếp xúc với khói thuốc thường xuyên hoặc phải sống trong môi trường ô nhiễm

- Ăn và uống đồ lạnh

- Đột ngột chuyển từ môi trường nóng qua môi trường lạnh

- Vệ sinh cá nhân kém, không rửa tay thường xuyên hoặc rửa tay không đúng cách.

- Trẻ có tiền sử mắc bệnh liên quan đến tai mũi họng

 

Triệu chứng viêm họng cấp ở trẻ

Viêm họng cấp ở trẻ nhỏ biểu hiện bằng các triệu chứng ban đầu là: quấy khóc, bú kém, chán ăn, chảy nước mắt, nước mũi, ho, sốt, nôn trớ, mệt mỏi, không tươi tỉnh…

Các triệu chứng với các trẻ lớn hơn có thể là: ho khan, giọng khàn, nổi hạch ở cổ, nghẹt mũi, amidan sưng to, đau rát cổ họng, đau họng khi nuốt…

 

Cổ họng sưng đau, khó nuốt, chán ăn, sổ mũi… là các triệu chứng của viêm họng cấp

 

Biến chứng nguy hiểm do viêm họng cấp gây ra

Viêm amidan, viêm tai, viêm xoang, viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm hạch mủ, áp xe thành sau họng là những biến chứng thường gặp khi trẻ bị viêm họng cấp nặng.

Còn có các biến chứng nguy hiểm khác mà trẻ còn có thể gặp phải như:

- Viêm cầu thận cấp: cầu thận bị viêm không mủ với triệu chứng như phù, tăng huyết áp, tiểu ra máu, protein niệu…

- Thấp khớp cấp: các khớp bị viêm cấp tính kèm triệu chứng như sưng đỏ và đau khớp gối, cổ chân, cổ tay, khuỷu tay…ảnh hưởng nghiêm trọng tới chức năng vận động

- Viêm tim: xảy ra ở màng trong tim, cơ tim, màng ngoài tim, toàn bộ tim. Biến chứng này nghiêm trọng nhất vì kéo theo nhiều bệnh như hở van tim, viêm màng trong tim, hẹp van tim…

- Sốt cao co giật: trẻ cần được đưa đi cấp cứu sớm nếu bị sốt cao từ 40 – 42 độ

- Nhiễm khuẩn huyết: sự xâm nhập liên tiếp của vi khuẩn gây bệnh vào máu. Trẻ có dấu hiệu sốt cao, run rẩy, tim đập nhanh, vã mồ hôi, hạ huyết áp đột ngột… sau đợt viêm họng cấp từ 7 – 15 ngày.

 

Viêm họng cấp ở trẻ nhỏ gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm

 

Điều trị và phòng ngừa viêm họng cấp như thế nào?

Cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay nếu trẻ có các triệu chứng của viêm họng cấp để bác sĩ chẩn đoán và đưa ra giải pháp điều trị kịp thời.

Cha mẹ cần lưu ý đặc biệt rằng không được tự ý cho trẻ dùng kháng sinh, kháng viêm corticoid khi thấy trẻ có dấu hiệu bệnh vì sẽ gây hại lâu dài cho sức khỏe của trẻ đồng thời làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh. Cần tuân thủ theo đơn thuốc bác sĩ kê cho trẻ để không gây tác dụng phụ ảnh hưởng tới sức khoẻ của trẻ.

 

Khi trẻ bị viêm họng cấp cần đưa trẻ đến khám bác sĩ ngay và tuân thủ theo hướng dẫn chăm sóc, điều trị

Khi chăm sóc trẻ, cha mẹ cần ghi nhớ những điều sau:

- Cho trẻ nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt khi bị viêm họng cấp

- Đối với trẻ còn bú mẹ, cho trẻ bú nhiều hơn và tăng số lần trong ngày

- Đối với trẻ ăn dặm, cho trẻ uống nhiều nước và ăn thực phẩm mềm, dễ nuốt, đủ dinh dưỡng

- Pha mật ong với nước ấm hoặc nước chanh cho trẻ uống (đối với trẻ trên 1 tuổi)

- Giúp trẻ dễ thở hơn bằng cách sử dụng máy làm ẩm tăng độ ẩm không khí trong nhà

- Nhắc nhở trẻ súc miệng nước muối ấm pha loãng từ 2 – 3 lần mỗi ngày để giảm kích ứng cổ họng

- Chăm sóc vệ sinh sạch sẽ tai – mũi – họng của trẻ thường xuyên và tắm nước ấm cho trẻ

- Khi đưa trẻ ra ngoài đường cần che chắn kĩ lưỡng, đeo khẩu trang

- Dọn dẹp vệ sinh nhà cửa thường xuyên để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn gây hại

- Khi trẻ mới chớm có các dấu hiệu ho, sổ mũi cần cho trẻ uống ngay siro ho cảm để ngăn chặn bệnh chuyển biến nặng hơn

- Đừng quên bổ sung thực đơn giàu dinh dưỡng, nhiều rau xanh, trái cây để tăng sức đề kháng cho trẻ

Cha mẹ có thể giúp trẻ phòng ngừa bệnh viêm họng cấp bằng cách nhận biết triệu chứng và áp dụng các xử lý phù hợp để bệnh không chuyển biến nặng thêm gây ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.