Thời gian cơ thể phát triển từ một đứa trẻ thành người trưởng thành được gọi là tuổi dậy thì. Nếu dậy thì chưa bắt đầu ở tuổi 15 (đối với nữ) và tuổi 17 (đối với nam) sẽ được coi là dậy thì muộn.

Dậy thì muộn do đâu?

Dậy thì muộn thường xuất phát do những nguyên nhân sau:

Gen di truyền

Trường hợp trong gia đình hoặc dòng họ có người dậy thì muộn thì trẻ cũng sẽ bị dậy thì muộn. Tuy nhiên không cần can thiệp trong trường hợp này vì trẻ vẫn sẽ phát triển bình thường không ảnh hưởng đến thể chất, tinh thần hay khả năng sinh sản.

Gặp vấn đề ở tuyến yên hoặc tuyến giáp

Tuyến yên hoặc tuyến giáp có vai trò sản xuất hormone để cơ thể tăng trưởng và phát triển bình thường nên khi các tuyến này gặp vấn đề sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ.

Chế độ dinh dưỡng thiết hụt

Những trẻ bị suy dinh dưỡng, ăn không đủ bữa, biếng ăn, rối loạn ăn uống sẽ bị chậm phát triển hơn những trẻ có chế độ dinh dưỡng đầy đủ.

Trẻ nhỏ bị suy dinh dưỡng sẽ làm cho cơ thể phát triển muộn hơn

Do bất thường nhiễm sắc thể

Trẻ bị bất thường nhiễm sắc thể có thể mắc hội chứng Turner (đối với nữ) làm ảnh hưởng đến sự phát triển của buồng trứng và khả năng sản xuất hormone và hội chứng Klinefelter (đối với nam) khiến trẻ chậm phát triển giới tính.

Trẻ mắc bệnh mạn tính

Trẻ bị dậy thì muộn có thể xuất phát từ việc trẻ mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh thận, hen suyễn gây ảnh hưởng tới quá trình phát triển của cơ thể.

Tăng trưởng chiều cao ở tuổi dậy thì

Theo quy định, tuổi dậy thì sẽ bắt đầu từ 12 – 18 tuổi, thời gian này cơ thể trẻ sẽ có sự tăng trưởng vượt bậc về cơ bắp, khung xương và chức năng sinh dục.

  • Ở trẻ nữ, thời gian phát triển chiều cao mạnh nhất là từ 8 – 17 tuổi
  • Ở trẻ nam, chiều cao đạt mức cao nhất là 12 tuổi, và đạt tối đa khi 14 tuổi.

Tính từ giai đoạn trẻ 8 tuổi cho đến qua giai đoạn vị thành niên, kích thước xương, mật độ chất khoáng sẽ tăng lên khoảng 4% mỗi năm.

Thời gian phát triển chiều cao sẽ khác nhau ở trẻ nam và trẻ nữ

Ảnh hưởng của dậy thì muộn đến chiều cao của trẻ

Trẻ nữ

Nữ giới khi bị dậy thì muộn sẽ có cảm giác xấu hổ với bạn bè cùng tuổi và lo lắng về khả năng sinh sản sau này.

Thế nhưng, dậy thì muộn ở nữ giới không ảnh hưởng tới việc tăng trưởng chiều cao và khả năng sinh sản khi trưởng thành. Do đó cha mẹ cần động viên trẻ tham gia hoạt động thể chất, học tập và vui chơi tránh tâm lý mặc cảm, tự ti…

Trẻ nam

Ở trẻ nam nếu gặp phải tình trạng dậy thì muộn mà không điều trị sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển chiều cao, khiến dương vật nhỏ, tinh hoàn teo – quá trình sinh tinh bị ảnh hưởng, dẫn đến vô sinh nam, khả năng tổng hợp testosterone của tinh hoàn bị giảm.

Trẻ bị dậy thì muộn còn dễ bị mắc rối loạn tâm lý, trầm cảm, không muốn giao tiếp với mọi người xung quanh.

Cha mẹ cần quan tâm đến việc phát triển thể chất và những biến đổi về tâm lý của trẻ khi thấy có các dấu hiệu của dậy thì muộn, hãy đưa trẻ tới gặp bác sĩ kịp thời để có giải pháp sớm giúp trẻ phát triển kịp theo lứa tuổi, đảm bảo đời sống tâm lý bình thường.