Còi xương là một chứng rối loạn về xương do thiếu vitamin D, canxi hoặc phốt phát. Trẻ bị còi xương có xương yếu và mềm, chậm lớn và trong trường hợp nghiêm trọng là biến dạng xương.

 

Còi xương là tình trạng như thế nào?

Còi xương là tình trạng xương mềm và yếu ở trẻ em, thường là do thiếu vitamin D quá mức và kéo dài gây khó khăn cho việc duy trì mức canxi và phốt pho thích hợp trong xương đến còi xương.

Trẻ trong độ tuổi từ 6 đến 36 tháng rất dễ mắc phải bệnh còi xương. Trẻ em có nguy cơ bị còi xương cao nhất vì do xương của trẻ vẫn trong giai đoạn đang phát triển.

 

Trẻ bị còi xương do thiếu vitamin D trầm trọng nên không hấp thụ được đủ lượng canxi cần thiết

 

Các triệu chứng của bệnh còi xương

Bệnh còi xương được đặc trưng bởi các dấu hiệu bao gồm:

- Tăng trưởng chậm

- Chậm phát triển kỹ năng vận động

- Yếu cơ

- Chân vòng kiềng hoặc khuỵu gối

- Dày cổ tay và cổ chân

- Xương ức lồi hoặc lõm

 

Nguyên nhân gây bệnh còi xương

Cơ thể của trẻ cần vitamin D để hấp thụ canxi và phốt pho từ thức ăn trong ruột. Còi xương có thể xảy ra nếu cơ thể của trẻ không nhận đủ vitamin D hoặc gặp vấn đề trong việc sử dụng vitamin D đúng cách. Đôi khi, không cung cấp đủ canxi hoặc thiếu canxi cũng gây ra còi xương.

Thiếu vitamin D

Thiếu hụt vitamin D khi trẻ không được:

- Phơi nắng buổi sáng

- Ăn thực phẩm chứa vitamin D như dầu cá, lòng đỏ trứng, cá hồi, cá thu, sữa, ngũ cốc và một số loại nước trái cây.

 

Thiếu vitamin D là nguyên nhân chính dẫn đến còi xương ở trẻ

 

Các vấn đề với sự hấp thụ

Sự hấp thụ vitamin D còn bị ảnh hưởng khi trẻ mắc phải các bệnh lý:

- Bệnh celiac (bệnh không dung nạp Gluten)

- Bệnh viêm ruột

- Bệnh xơ nang

- Vấn đề về thận

 

Các yếu tố rủi ro khác

- Da sẫm màu: Da sẫm màu có nhiều sắc tố melanin, làm giảm khả năng hấp thụ vitamin D của da từ ánh sáng mặt trời.

- Mẹ không bổ sung vitamin D khi mang thai: Trẻ sinh ra từ người mẹ bị thiếu vitamin D trầm trọng có thể có các dấu hiệu còi xương trong vòng vài tháng sau khi sinh.

- Vùng sinh sống: Nếu trẻ sống ở những nơi có ít ánh nắng mặt trời sẽ có nguy cơ bị còi xương cao hơn.

- Sinh non: Trẻ sinh non không nhận đủ lượng vitamin D vì chúng có ít thời gian hơn để nhận vitamin từ mẹ.

 

Các biến chứng khi trẻ bị còi xương

Nếu không được điều trị, còi xương có thể gây ra các biến chứng sau:

- Trẻ không phát triển được

- Cột sống cong bất thường

- Dị tật xương: chân chữ X, chân vòng kiềng

- Răng không đều, khấp khểnh

- Co giật

 

Chân vòng kiềng khi trẻ bị còi xương

 

Điều trị và phòng ngừa bệnh còi xương ở trẻ nhỏ

Khi phát hiện trẻ có các triệu chứng của bệnh còi xương, cha mẹ cần đưa trẻ đến trung tâm dinh dưỡng hoặc bệnh viện để chẩn đoán chính xác. Nếu trẻ được kết luận còi xương, cần bổ sung vitamin D và canxi cho trẻ để điều trị tập trung:

 

Cho trẻ tắm nắng từ 10-30 phút trước 9h sáng

Dưới da của cơ thể có sẵn chất tiền vitamin D tên là 7-dehydro-cholesterol. Chất tiền tố này sẽ bị hoạt hóa thành vitamin D dưới tác động của tia tử ngoại có trong ánh nắng mặt trời.

 

Bổ sung dinh dưỡng cho trẻ

Để ngăn ngừa bệnh còi xương, phụ huynh cần cho trẻ ăn nhiều các loại thực phẩm có chứa vitamin D tự nhiên - cá béo như cá hồi và cá ngừ, dầu cá và lòng đỏ trứng… và thực phẩm chứa canxi như phô mai, sữa, sữa chua, rau xanh đậm, các loại hạt…

 

Dinh dưỡng cần được chú trọng để phòng ngừa và điều trị còi xương ở trẻ nhỏ

 

Bổ sung canxi cùng vitamin D

Khi lựa chọn sản phẩm bổ sung canxi cho trẻ nên chọn loại có cả vitamin D để tăng cao khả năng hấp thụ canxi cho xương.

Khi thấy dấu hiệu trẻ bị còi xương, cha mẹ cần đưa con đến các cơ sở y tế để thăm khám và nghe theo sự hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Đồng thời để phòng ngừa bệnh còi xương ở trẻ, cần bổ sung canxi và vitamin D đúng cách và đủ liều lượng được khuyến cáo.